Brussel 29\/12\/20<\/p>\n\n\n\n
\u2018Het woord van het\njaar 2020\u2019 was in Vlaanderen, althans voor de 13000 volwassenen die er op\nstemden, knuffelcontact. Ieder jaar gaat het van Dalewoordenboek in Vlaanderen\nin samenwerking met de VRT op zoek hiernaar. In Franstalig Belgi\u00eb is het woord\nvan het jaar vandaag onthuld:\u201dD\u00e9confinement\u201d<\/p>\n\n\n\n
Volgens sommige\nbronnen bedacht Frank Vandenbroucke het woord knuffelcontact<\/em> als\nequivalent van \u2018nauw contact’ of \u2018contact rapproch\u00e9’. Maar noch de knuffel noch\nde d\u00e9confinement spannen de Belgische kroon. Het meest gehoorde en in de\npraktijk omgezette woord van het jaar zal applaus<\/em> zijn. Het meest\ncontroversi\u00eble woord essentieel. <\/em>Essentieel applaus zou het jaar 2020\nkunnen samenvatten, zeker voor koning Filip. Waarschijnlijk hebben we het ook\nnog nodig in 2021, alhoewel?<\/p>\n\n\n\n Toen de jury de drie\nartsen op het spraakmakende assisenproces rond Tine Nys in Gent vrijsprak, brak\nmeteen een lang applaus los. De voorzitter van het Hof vond dit ongepast en zei\ndat hij de zaal zou laten ontruimen als het nog eens gebeurde. Het gebeurde\neffectief nog eens, toen men voorlas waarom psychiater Lieve Thienpont als\nlaatste van de drie, vrijuit ging: ‘Haar kan geen enkele fout of verkeerde\nhandeling worden verweten’. Applaus in de assisenzaal, het blijkt geleden te\nzijn van de zaak omtrent \u2018softenonbaby Carinne’ in 1962, voor het assisenhof\nvan Luik. Een volledig mannelijke jury sprak de vijf beklaagden onder luid\napplaus op alle elf punten vrij: de moeder van Carinne en de vier\nmedeplichtigen waaronder huisarts Jacques Casters. Ze verlieten als vrije\nmensen onder luid straatapplaus de rechtszaal.<\/p>\n\n\n\n In Gent viel de\nuitspraak in de zaak\nvan Tine Nys<\/a> pas na middernacht op 31 januari 2020 en waren de straten stil.\nDiezelfde dag verliet het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie. Nog diezelfde\ndag testten twee Chinese toeristen in Rome positief op wat toen nog het Chinese\nlongvirus heette. Niemand in ons land vermoedde dat dit het echte begin zou\nworden van een viruspandemie. Op 2 februari werden 9 landgenoten gerepatrieerd\nvanuit Wuhan, de stad die volgens Trump de overwinning van Biden cre\u00eberde in\nhaar viruslab. Zonder symptomen en met slechts een positief geteste man mochten\nze na 14 dagen vanuit hun quarantaineplaats, het militair hospitaal van\nNeder-Over-Heembeek, onder applaus naar huis Viroloog Van Ranst<\/a> benadrukte dat we\nons geen zorgen moesten maken en de toenmalige minister van Volksgezondheid\nMaggie de Block verzekerde de Belgische bevolking dat alles onder controle was.<\/p>\n\n\n\n Een maand later 13\nmaart bevinden we ons in lockdown met maatregelen die gelden tot tenminste 3\napril. De schouwburgen over gans het land vermelden dat ze vanaf 4 april\nopnieuw applaudisserende toeschouwers zullen kunnen ontvangen\u2026 Hoe komt het\ntoch dat zo weinig mensen de ernst beseften van deze toen al tot pandemie\nuitgeroepen infectieziekte? Zij die familie of vrienden zagen sterven in\noverbelaste ziekenhuizen wisten beter. Op 17 maart was er al een oproep tot\nmassaal applaus voor het zorgpersoneel, iedere avond om 20 uur: \u2018Laat merken\ndat we aan hen denken’. De eerste \u2018golf’ was een feit en de discussie over\nessenti\u00eble beroepen kon beginnen.<\/p>\n\n\n\n Op het gevaar af\ncynisch te worden: de kappers mochten aanvankelijk voortwerken als essentieel\nberoep, maar eisten zelf technische werkloosheid of een uitkering als\nniet-essenti\u00eble zelfstandige. Nu tijdens de tweede golf waren ze verbolgen\nomdat ze meteen als niet-essentieel gecatalogeerd werden. Toen die status\nbevestigd werd op 28 november en er in de aanloop naar de eindejaarsfeesten\ngeen versoepeling kwam, was het hek van de dam. De versoepeling na de eerste\ngolf was er gekomen onder Sophie Wilm\u00e8s die tijdens haar weinig\nbenijdenswaardig premierschap tenslotte alleen maar haar best deed.<\/p>\n\n\n\n De reactie van de\nzorgverleners aan haar adres was duidelijk: meer personeel, meer\nondersteuningsmateriaal, meer loon. \u2018Wij respecteren natuurlijk het applaus van\nde bevolking maar dat is niet essentieel’ en ze keerden zich in stil\nprotest ostentatief om toen Wilm\u00e8s 16 mei op bezoek kwam in het ziekenhuis\nvan het Sint-Pieters in Brussel. <\/p>\n\n\n\n Ondertussen hebben we\napplaushandjes leren gebruiken op Zoom-, MS-Teams- en andere onlineplatformen.\nHet werkt troostend en zelfs essentieel om het verder uit te houden in\nsituaties waar de algemeen opgelegde maatregelen moeilijk te begrijpen en vaak\nniet proportioneel zijn. Waarom mogen we met onze studenten of\nhuisartsen-in-opleiding (haio\u2019s) geen seminaries plannen met groepen van 12 \u00e0\n15 op veilige afstand van elkaar met mondneusmasker? Waarom mag er geen publiek\nin de schouwburgen en concertzalen en zit men op elkaars schoot in de\nvliegtuigen? Live als het veilig kan en zinvol is, online als het niet\nessentieel is. Nu is het andersom, topdown opgelegd.<\/p>\n\n\n\n Op het gevaar af cynisch te worden: mensen die blijven zeggen dat het\nelkaar zien in levenden lijve niet essentieel is voor de mentale gezondheid van\nstudenten en jongvolwassenen, miskennen wat Volksgezondheid inhoudt en wat\ngezondheidswinst betekent. Indien gemotiveerd verdienen zij als eerste\ngevaccineerd te worden! Maar men kiest voor een Vlaamse 96-jarige, een\nBrusselse 101-jarige en een Waalse 102-jarige. Zij kregen al applaus op 24\ndecember toen ze symbolisch aan de media werden voorgesteld. Met alle respect\nvoor deze individuele mensen die zo een \u2018moment de gloire’ gegund is, maar een\nvoorbeeld van essenti\u00eble vaccinatiestrategie is dit niet. Het is eerder het\ndoekje voor het bloeden van het falende woonzorg- en ouderenbeleid waar al\njaren niets aan gedaan wordt, maar dat wel winstgevend is voor enkele\n(internationale) financi\u00eble groepen.<\/a><\/p>\n\n\n\n Toch krijgen Wouter Beke en Jan Jambon nog applaus\nop het einde van dit rampzalig jaar, omwille van hun sociaal akkoord voor de\nzorgsector, met een verhoogde uitbetaling van lonen vanaf 1 januari 2021 en de\nerkenning als essentieel beroep dat extra structurele maatregelen zal krijgen,\nzoals hun Waalse en Brusselse collega’s al eerder hadden beslist.<\/p>\n\n\n\n Welk applaus zal 2021\ninluiden? Op het gevaar af cynisch te worden: voor een feestjaar met veel\napplaus zullen we toch nog moeten wachten tot 2022. Ik verwijs naar Erika\nVlieghe, zij kan het weten want ze werd gepusht door Sophie Wilm\u00e8s om ons tegen\nwil en dank te gidsen door deze gezondheidscrisis. \u2018We moeten schouder aan\nschouder oplossingen verzinnen’, getuigde ze onlangs in een nationaal debat<\/a>. Dat zullen we ook\nmoeten doen voor andere dringende problemen die nog nauwelijks aan bod kwamen\nzoals klimaat, vluchtelingencrisis, mensenrechtenschendingen,\nwereldsolidariteit.<\/p>\n\n\n\n Misschien kan 2021\nons tijd geven om weer applaus te kunnen geven voor mensen die ons voor deze\nessenti\u00eble vraagstukken warm maken en oproepen er samen iets aan te doen. Ik\nkijk alvast uit naar de inaugurale rede van Joe Biden en Kamala Harris op\n20-1-21 en dat is echt niet cynisch bedoeld.<\/p>\n\n\n\n Marc Cosyns 27\ndecember 2020<\/p>\n\n\n\n