{"id":1685,"date":"2025-03-20T17:38:00","date_gmt":"2025-03-20T16:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/?p=1685"},"modified":"2025-11-01T17:40:27","modified_gmt":"2025-11-01T16:40:27","slug":"oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/","title":{"rendered":"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau"},"content":{"rendered":"\n

(texte fran\u00e7ais ci-dessous\u00a0:<\/strong><\/em> La m\u00e9decine de guerre au niveau universitaire\u00a0<\/em><\/strong>)<\/p>\n\n\n\n

GENT 20\/03 – Is er nu een Vlaams defensieplan en een Waals defensieplan?   En als er een Brusselse regering zal zijn, komt er nog een Brussels defensieplan of wordt het dan pas een echt Belgisch? Wat ik wel weet, uit verschillende bronnen vernomen, dat er een gemeenschappelijk schrijven door \u2018defensie\u2019 en \u2018volksgezondheid\u2019 is gericht aan alle decanen van de faculteiten geneeskunde van alle Belgische universiteiten. Welke diensten hiervoor verantwoordelijk waren is niet duidelijk. Ministerie, FOD, de minister(s) zelf, de medische component van het Belgisch leger, chef Defensie, ook wel CHOD (Chief of Defence) of stafchef genoemd, Frederik Vansina?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Deze laatste was tot in 2020 bevelhebber van Kleine Brogel, de plaats van de Belgische kernwapens die niet mogen gespot worden. Eind februari waarschuwde Vansina de bevolking voor geopolitieke paradigmaverschuivingen en de noodzaak van het nemen van verschillende initiatieven. Minister Theo Francken toont zich enthousiast en kan nauwelijks verhullen dat hij de verplichte legerdienst opnieuw wil invoeren. Voorlopig blijft het bij betaalde vrijwilligheid als wake-up call. Een ander recent initiatief komt van de Vlaamse minister van omgeving Jo Brouns die versnelde en versoepelde vergunningen voor leger en defensie-industrie wil leveren. <\/p>\n\n\n\n

De VRT<\/a> kondigde aan dat vanaf volgend academiejaar geneeskundestudenten beter zullen opgeleid worden in het omgaan met oorlogsslachtoffers en dat de Vlaamse universiteiten hen willen voorbereiden op oorlogssituaties. Dat nieuws werd gretig overgenomen door alle Vlaamse kranten en media. Voordien was al te lezen in de Franstalige pers dat geneeskundestudenten zich trainen in oorlogssituaties. Zo stelde het weekblad Le Vif <\/a>dit voor als een van die defensie-initiatieven. La Libre<\/a> sprak over het versterken van het onderwijs in oorlogsgeneeskunde.<\/p>\n\n\n\n

\u2018We zijn het unaniem eens over de noodzaak om ons leren aan te passen aan de huidige geopolitieke veranderingen’, bevestigde Edouard Louis, voorzitter van het College van Franstalige decanen en zelf decaan van de Faculteit Geneeskunde van de ULi\u00e8ge. Hij kijkt uit naar de ontmoeting eind maart met de vertegenwoordigers van het ministerie van Defensie en de FOD Volksgezondheid om de praktische modaliteiten van deze aanpassingen te bestuderen. \u2018War medicine is in de loop der jaren naar de achtergrond verdwenen’, zegt de decaan. \u2018Vandaag ligt de focus teveel op preventie van volksgezondheid en chronische ziekten. Alhoewel sommige studenten al getraind worden in conflictsituaties.’ De gespecialiseerde masteropleidingen in de spoedeisende geneeskunde, gedoceerd aan de UCLouvain, ULB en ULi\u00e8ge, bereiden toekomstige artsen voor op de zorg voor gewonden door geweervuur of slachtoffers van aanslagen. De ULB en de ULi\u00e8ge organiseren samen een opleiding rond “Multidisciplinair beheer van uitzonderlijke situaties”, om artsen en verpleegkundigen voor te bereiden op collectieve noodsituaties en rampen. Pierre Wauthy, decaan van de Faculteit Geneeskunde van de ULB beaamt: \u2018In het kader van mijn Master 1 chirurgie wijd ik een heel hoofdstuk aan “damage control surgery”, de chirurgische behandeling van zwaar getraumatiseerde oorlogsslachtoffers Het is vier of vijf jaar geleden dat ik dit hoofdstuk ontwikkelde, als reactie op de aanslagen in Brussel, die me eraan herinnerden dat je niet in een oorlogssituatie hoeft te verkeren om met getraumatiseerde massacomflicten om te gaan.’ Maar volgens de Franstalige decanen moet het meer en prioritair.<\/p>\n\n\n\n

 Het doel is om een geco\u00f6rdineerde interuniversitaire aanpak te ontwikkelen, minstens in de Federatie Walloni\u00eb-Brussel. \u2018UCLouvain of UMons reageren nu op een andere, verschillende manier op een situatie van collectieve crisis’, benadrukt Jean-Michel Dogn\u00e9, decaan van de Faculteit Geneeskunde van UNamur. Het is de bedoeling om ook de gezondheidsdiensten van Defensie bij deze training te betrekken. \u2018Hun expertise moet ten dienste staan van onze studenten.’ Men wil rekening houden met de nieuwe oorlogswapens, zoals chemische bacteriologische en nucleaire wapens, al dan niet met drones. \u2018Waar de faculteiten naar streven, is een versterking van de vaardigheden om “nieuwe” wonden te behandelen’, benadrukt Louis Edouard<\/p>\n\n\n\n

De eerste aanpassingen kunnen al aan het begin van het volgende collegejaar worden doorgevoerd. Die ambitie wordt ook uitgesproken door de Nederlandstalige universiteiten. \u2018We kunnen niet langer wachten’, volgens Filip Lardon, decaan van de Faculteit Geneeskunde van de Universiteit Antwerpen en gekend pleitbezorger van een rookvrije maatschappij en antirookcampagnes. \u2018Als we nu beginnen, zien we de resultaten pas over zes jaar, als de artsen afstuderen.’ Hoewel structurele veranderingen in het programma pas op middellange termijn kunnen worden doorgevoerd, is de oprichting van specifieke opleidingsblokken op korte termijn heel goed mogelijk. \u2018Niet iedereen zal dezelfde opleiding volgen, maar masterstudenten, vooral zij die spoedeisende geneeskunde studeren, zullen speciaal worden voorbereid’, zegt Piet Hoebeke, de decaan van de Faculteit Geneeskunde van de UGent. Hij is bekend om zijn inzet voor (de preventie van) genderproblematiek. \u2018De aanpassingen aan het curriculumprogramma zullen ook betrekking hebben op de behandeling van slachtoffers, als het er veel zijn<\/a>. Stel dat er 150 brandwondenslachtoffers tegelijk binnenkomen, hoe begin je dan? Hoe organiseer je de zorg? Hoe prioriteer je behandelingen? Dit zijn vragen die nog niet voldoende aan bod komen in de medische basisopleiding’, legt hij uit.<\/p>\n\n\n\n

Het is ongezien dat universiteiten elkaar zo snel vinden, alleszins afzonderlijk op Vlaams en Franstalig niveau. Het zou een unicum zijn mochten ze het ook samen op Belgische wijze klaar spelen. Zouden ze dan toch iets geleerd hebben uit de tragische gebeurtenissen van 2016 en de pandemie\u00ebn van 2009 en 2020 of doen de universiteiten gretig mee aan het opbod van de oorlogsretoriek omdat er ook financi\u00eble voordelen zullen aan verbonden zijn en de besparingsrondes daardoor omzeild kunnen worden. Of ben ik nu te sarcastisch?<\/p>\n\n\n\n

Het enthousiasme verwondert me alleszins in tegenstelling met conflictbeheersing, vredesopbouw, mensenrechten die nauwelijks aandacht krijgen in de curricula geneeskunde. Geweldloze communicatie in de concrete arts-pati\u00ebntrelatie en in het multidisciplinair overleg komen slechts sporadisch aan bod. Het zou nochtans de voedingsbodem kunnen zijn om oorlog te voorkomen\u2026of is dit de taal van de na\u00efeve pacifist die volgens sommigen op sociale media dringend de mond gesnoerd moet worden? <\/p>\n\n\n\n

Ik beken, ik ben actief lid van de Vereniging voor Medische Polemologie en Artsen voor Vrede<\/a>. Ik zet me al sinds 1983 in voor op zijn minst een kernwapenvrije wereld. Ik kon ten persoonlijke titel in mijn universiteit daar les over geven en getuigenis afleggen en dat zal ik blijven doen. Ik wil ijveren om in de cursus en opleiding oorlogsgeneeskunde dat ook ter sprake te brengen. <\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.mediquality.net\/be-nl\/news\/article\/25926630\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau-opinie-dr-cosyns<\/a><\/p>\n\n\n\n

La m\u00e9decine de guerre au niveau universitaire ( Opinion Dr Cosyns)<\/p>\n\n\n\n

Actualit\u00e9<\/p>\n\n\n\n

GAND 21\/03 – Existe-t-il d\u00e9sormais un plan de d\u00e9fense flamand et un plan de d\u00e9fense wallon ? Et s’il y a un gouvernement bruxellois, y aura-t-il encore un plan de d\u00e9fense bruxellois ou deviendra-t-il alors v\u00e9ritablement belge ? Ce que je sais, d’apr\u00e8s diverses sources, c’est qu’une lettre commune de la \u00ab d\u00e9fense \u00bb et de la \u00ab sant\u00e9 publique \u00bb a \u00e9t\u00e9 adress\u00e9e \u00e0 tous les doyens des facult\u00e9s de m\u00e9decine de toutes les universit\u00e9s belges. On ne sait pas exactement quels services \u00e9taient responsables de cette lettre. Le minist\u00e8re, le SPF, le(s) ministre(s) lui-m\u00eame(s), la composante m\u00e9dicale de l’arm\u00e9e belge, le chef de la d\u00e9fense, \u00e9galement appel\u00e9 CHOD (Chief of Defence) ou le chef d’\u00e9tat-major, Frederik Vansina ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ce dernier est le commandant jusqu’en 2020 de Kleine Brogel, le site des armes nucl\u00e9aires belges qui ne doivent pas \u00eatre rep\u00e9r\u00e9es. Fin f\u00e9vrier, Frederik Vansina a mis en garde le public contre les changements de paradigmes g\u00e9opolitiques et la n\u00e9cessit\u00e9 de prendre diverses initiatives. Le ministre Theo Francken s’est montr\u00e9 enthousiaste et a \u00e0 peine cach\u00e9 son d\u00e9sir de r\u00e9introduire le service militaire obligatoire. Pour l’instant, il s’agit d’un volontariat r\u00e9mun\u00e9r\u00e9 qui a valeur d’avertissement. Une autre initiative r\u00e9cente \u00e9mane du ministre flamand de l’environnement, Jo Brouns, qui souhaite d\u00e9livrer des licences acc\u00e9l\u00e9r\u00e9es et assouplies pour l’arm\u00e9e et l’industrie de la d\u00e9fense.<\/p>\n\n\n\n

La VRT<\/a> a annonc\u00e9 qu’\u00e0 partir de l’ann\u00e9e universitaire prochaine, les \u00e9tudiants en m\u00e9decine seront mieux form\u00e9s au traitement des victimes de guerre et que les universit\u00e9s flamandes veulent les pr\u00e9parer aux situations de guerre. Cette nouvelle a \u00e9t\u00e9 reprise avec empressement par tous les journaux et m\u00e9dias flamands. Auparavant, la presse francophone avait d\u00e9j\u00e0 rapport\u00e9 que les \u00e9tudiants en m\u00e9decine s’entra\u00eenaient aux situations de guerre. L’hebdomadaire Le Vif<\/a> , par exemple, l’a sugg\u00e9r\u00e9 comme l’une des initiatives de d\u00e9fense. La Libre<\/a> parle de renforcer l’enseignement de la m\u00e9decine de guerre.<\/p>\n\n\n\n

Nous sommes unanimes sur la n\u00e9cessit\u00e9 d’adapter nos enseignements aux changements g\u00e9opolitiques actuels \u00bb, affirme Edouard Louis, pr\u00e9sident du Coll\u00e8ge des doyens francophones et lui-m\u00eame doyen de la Facult\u00e9 de m\u00e9decine de l’ULi\u00e8ge. Il se r\u00e9jouit de rencontrer les repr\u00e9sentants du Minist\u00e8re de la D\u00e9fense et du SPF Sant\u00e9 fin mars pour \u00e9tudier les modalit\u00e9s pratiques de ces adaptations. “La m\u00e9decine de guerre a \u00e9t\u00e9 rel\u00e9gu\u00e9e \u00e0 l’arri\u00e8re-plan au fil des ans \u00bb, explique le doyen. Aujourd’hui, l’accent est trop mis sur la pr\u00e9vention de la sant\u00e9 publique et les maladies<\/p>\n\n\n\n

chroniques. Toutefois, certains \u00e9tudiants sont d\u00e9j\u00e0 form\u00e9s dans des situations de conflit \u00bb. Les masters sp\u00e9cialis\u00e9s en m\u00e9decine d’urgence, enseign\u00e9s \u00e0 l’UCLouvain, \u00e0 l’ULB et \u00e0 l’ULi\u00e8ge, pr\u00e9parent les futurs m\u00e9decins \u00e0 prendre en charge les bless\u00e9s par balles ou les victimes d’attentats. L’ULB et l’ULi\u00e8ge organisent conjointement une formation \u00ab Gestion multidisciplinaire des situations exceptionnelles \u00bb pour pr\u00e9parer les m\u00e9decins et les infirmiers aux urgences collectives et aux catastrophes. Pierre Wauthy, doyen de la Facult\u00e9 de m\u00e9decine de l’ULB, abonde dans ce sens : \u00ab Dans le cadre de mon Master 1 de chirurgie, je consacre un chapitre entier \u00e0 la “damage control surgery”, la prise en charge chirurgicale des traumatis\u00e9s de guerre. Il y a quatre ou cinq ans, j’ai d\u00e9velopp\u00e9 ce chapitre, en r\u00e9action aux attentats de Bruxelles, qui m’ont rappel\u00e9 qu’il n’est pas n\u00e9cessaire d’\u00eatre en situation de guerre pour prendre en charge les traumatis\u00e9s des conflits de masse \u00bb. Mais selon les doyens francophones, il faut aller plus loin et donner la priorit\u00e9 \u00e0 ce chapitre.<\/p>\n\n\n\n

L’objectif est de d\u00e9velopper une approche interuniversitaire coordonn\u00e9e, du moins en F\u00e9d\u00e9ration Wallonie-Bruxelles. L’UCLouvain ou l’UMons r\u00e9pondent aujourd’hui diff\u00e9remment \u00e0 une situation de crise collective \u00bb, souligne Jean-Michel Dogn\u00e9, doyen de la Facult\u00e9 de m\u00e9decine de l’UNamur. L’objectif est d’impliquer \u00e9galement les services de sant\u00e9 de la d\u00e9fense dans cette formation. Leur expertise doit \u00eatre mise au service de nos \u00e9tudiants \u00bb. On veut envisager les nouvelles armes de guerre, comme les armes chimiques, bact\u00e9riologiques et nucl\u00e9aires, avec ou sans drones. Ce que les facult\u00e9s visent, c’est un renforcement des comp\u00e9tences pour soigner les \u00ab nouvelles \u00bb blessures \u00bb, souligne Louis Edouard.<\/p>\n\n\n\n

Les premiers ajustements pourraient intervenir d\u00e8s la rentr\u00e9e prochaine. Cette ambition est \u00e9galement exprim\u00e9e par les universit\u00e9s n\u00e9erlandophones. Nous ne pouvons plus attendre \u00bb, estime Filip Lardon, doyen de la facult\u00e9 de m\u00e9decine de l’universit\u00e9 d’Anvers et d\u00e9fenseur reconnu d’une soci\u00e9t\u00e9 sans fum\u00e9e et de campagnes anti-tabac. Si nous commen\u00e7ons maintenant, nous ne verrons les r\u00e9sultats que dans six ans, lorsque les m\u00e9decins seront dipl\u00f4m\u00e9s \u00bb.<\/p>\n\n\n\n

Bien que les modifications structurelles du programme ne puissent \u00eatre apport\u00e9es qu’\u00e0 moyen terme, la cr\u00e9ation de blocs de formation sp\u00e9cifiques \u00e0 court terme est tout \u00e0 fait possible. T<\/a>out le monde ne suivra pas le m\u00eame programme, mais les \u00e9tudiants en master, en particulier ceux qui \u00e9tudient la m\u00e9decine d’urgence, seront sp\u00e9cialement pr\u00e9par\u00e9s \u00bb, explique Piet Hoebeke, le doyen de la facult\u00e9 de m\u00e9decine d’UGent. Il est connu pour son engagement dans la pr\u00e9vention des questions de genre. Les adaptations du programme d’\u00e9tudes porteront \u00e9galement sur le traitement des victimes, s’il y en a beaucoup. Supposons que 150 br\u00fbl\u00e9s arrivent en m\u00eame temps, comment commencer ? Comment organiser les soins ? Comment hi\u00e9rarchiser les traitements ? Ce sont des questions qui ne sont pas encore suffisamment abord\u00e9es dans la formation m\u00e9dicale de base \u00bb, explique-t-il.<\/p>\n\n\n\n

Il est rare que des universit\u00e9s se rencontrent aussi rapidement, du moins s\u00e9par\u00e9ment au niveau flamand et francophone. Ce serait unique si elles pouvaient aussi le faire ensemble \u00e0 la mani\u00e8re belge. Auraient-elles appris quelque chose des \u00e9v\u00e9nements tragiques de 2016 et des pand\u00e9mies de 2009 et 2020 ou les universit\u00e9s participent-elles avec empressement \u00e0 la rh\u00e9torique guerri\u00e8re parce qu’il y aura aussi des avantages financiers et que les s\u00e9ries de r\u00e9ductions pourront ainsi \u00eatre contourn\u00e9es. Ou suis-je trop sarcastique ?<\/p>\n\n\n\n

Cet enthousiasme m’\u00e9tonne \u00e0 tous points de vue, contrairement \u00e0 la gestion des conflits, \u00e0 la construction de la paix et aux droits de l’homme, qui ne re\u00e7oivent gu\u00e8re d’attention dans les programmes d’\u00e9tudes m\u00e9dicales. La communication non violente dans la relation m\u00e9decin-patient et dans les consultations multidisciplinaires n’est abord\u00e9e que sporadiquement. Pourtant, elle pourrait \u00eatre le terreau de la pr\u00e9vention des guerres… ou est-ce le langage du pacifiste na\u00eff qui, selon certains sur les m\u00e9dias sociaux, a besoin d’\u00eatre r\u00e9duit au silence de toute urgence ?<\/p>\n\n\n\n

Je l’avoue, je suis un membre actif de l’Association de pol\u00e9mologie m\u00e9dicale et de M\u00e9decins pour la paix. Je milite pour un monde au moins d\u00e9nucl\u00e9aris\u00e9 depuis 1983. J’ai pu enseigner et t\u00e9moigner \u00e0 ce sujet dans mon universit\u00e9 \u00e0 titre personnel, et je continuerai \u00e0 le faire. Je veux travailler \u00e0 l’int\u00e9gration de cette question dans les cours et la formation de la m\u00e9decine de guerre.<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/www.mediquality.net\/be-nl\/news\/article\/25926630\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau-opinie-dr-cosyns<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(texte fran\u00e7ais ci-dessous\u00a0: La m\u00e9decine de guerre au niveau universitaire\u00a0) GENT 20\/03 – Is er nu een Vlaams defensieplan en…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1685","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-geen-categorie"],"yoast_head":"\nOorlogsgeneeskunde op universitair niveau - Marc Cosyns<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau - Marc Cosyns\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(texte fran\u00e7ais ci-dessous\u00a0: La m\u00e9decine de guerre au niveau universitaire\u00a0) GENT 20\/03 – Is er nu een Vlaams defensieplan en...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Marc Cosyns\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-03-20T16:38:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-01T16:40:27+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marc Cosyns\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marc Cosyns\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marc Cosyns\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/614ef0265cc5625acd899b645f4f9080\"},\"headline\":\"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau\",\"datePublished\":\"2025-03-20T16:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-01T16:40:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/\"},\"wordCount\":2303,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Geen categorie\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/\",\"name\":\"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau - Marc Cosyns\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-03-20T16:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-01T16:40:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/614ef0265cc5625acd899b645f4f9080\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/\",\"name\":\"Marc Cosyns\",\"description\":\"alleen samen overleeft\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/614ef0265cc5625acd899b645f4f9080\",\"name\":\"Marc Cosyns\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/74c08015cae17560438784f654fa389c2a47c2fc9aa5a53c37af015fd5562497?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/74c08015cae17560438784f654fa389c2a47c2fc9aa5a53c37af015fd5562497?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/74c08015cae17560438784f654fa389c2a47c2fc9aa5a53c37af015fd5562497?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Marc Cosyns\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.marccosyns.eu\\\/2013\\\/author\\\/marc\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau - Marc Cosyns","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau - Marc Cosyns","og_description":"(texte fran\u00e7ais ci-dessous\u00a0: La m\u00e9decine de guerre au niveau universitaire\u00a0) GENT 20\/03 – Is er nu een Vlaams defensieplan en...","og_url":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/","og_site_name":"Marc Cosyns","article_published_time":"2025-03-20T16:38:00+00:00","article_modified_time":"2025-11-01T16:40:27+00:00","author":"Marc Cosyns","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Marc Cosyns","Geschatte leestijd":"11 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/"},"author":{"name":"Marc Cosyns","@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/#\/schema\/person\/614ef0265cc5625acd899b645f4f9080"},"headline":"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau","datePublished":"2025-03-20T16:38:00+00:00","dateModified":"2025-11-01T16:40:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/"},"wordCount":2303,"commentCount":0,"articleSection":["Geen categorie"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/","url":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/","name":"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau - Marc Cosyns","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/#website"},"datePublished":"2025-03-20T16:38:00+00:00","dateModified":"2025-11-01T16:40:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/#\/schema\/person\/614ef0265cc5625acd899b645f4f9080"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/oorlogsgeneeskunde-op-universitair-niveau\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Oorlogsgeneeskunde op universitair niveau"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/#website","url":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/","name":"Marc Cosyns","description":"alleen samen overleeft","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/#\/schema\/person\/614ef0265cc5625acd899b645f4f9080","name":"Marc Cosyns","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/74c08015cae17560438784f654fa389c2a47c2fc9aa5a53c37af015fd5562497?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/74c08015cae17560438784f654fa389c2a47c2fc9aa5a53c37af015fd5562497?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/74c08015cae17560438784f654fa389c2a47c2fc9aa5a53c37af015fd5562497?s=96&d=mm&r=g","caption":"Marc Cosyns"},"sameAs":["http:\/\/www.marccosyns.eu"],"url":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/author\/marc\/"}]}},"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1686,"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions\/1686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.marccosyns.eu\/2013\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}