Euthanasiewet versie 2.0 ?
Online: Euthanasiewet versie 2.0 (Opinie van Dr. Marc Cosyns) – MediQuality
Actualiteit 17 april 2024
Opinie
dr. Marc Cosyns huisarts en consulent vakgroep Volksgezondheid en eerstelijnszorg UGent
GENT 17/04 – Het Staatsblad van 29 maart maakte de wet van 27 maart 2024
houdende bepalingen inzake digitalisering van justitie en diverse bepalingen I
bis bekend. Deze titel laat het niet vermoeden, maar hoofdstuk 10 met de
artikelen 134 tot en met 140 bevatten een aantal wijzigingen, aanpassingen,
zelfs nieuwe bepalingen voor de Wet betreffende de euthanasie van 28 mei
2002 (euthanasiewet). Deze versie 2.0 trad in werking op 8 april maar werd tot
op heden door de bevoegde overheid (ministerie van Justitie- P. Van Tigchelt)
noch niet officieel gecommuniceerd naar de artsen, noch naar de burgers…
In deze bijna voorbije regeerperiode (2019-2024) zou men de euthanasiewet
evalueren, aanpassen waar nodig, zo mogelijk opnemen in de hernieuwde wet
patiëntenrechten.
Wat de evaluatie betreft is het bij een onbesproken wetsvoorstel gebleven. Van
opname in de hernieuwde wet patiëntenrechten kon geen sprake zijn volgens de
CD&V ondanks de eerbare pogingen van minister Vandenbroucke. Aanpassingen
zijn er wel gebeurd, omdat het juridisch was opgelegd, evenals een aantal nieuwe
bepalingen om de uitvoering van de wet toegankelijker te maken. Ik zet ze even op
een rijtje ter herinnering:
Wet van 15-03-2020
-De wilsverklaring is geldig voor onbepaalde duur/ -Specifieke situatievoorwaarde van de vertrouwenspersoon bij uitvoering wilsverklaring/ -Geen enkele al dan niet schriftelijke clausule mag een arts beletten om met inachtneming van de wettelijke voorwaarden euthanasie toe te passen/ -Bij weigering op grond van gewetensvrijheid euthanasie toe te passen, moet de
patiënt of de eventuele vertrouwenspersoon tijdig en ten laatste binnen zeven dagen
na de eerste formulering van het verzoek verwittigd worden, de redenen van
weigering toegelicht en de patiënt of de vertrouwenspersoon doorverwezen worden
naar een andere aangewezen arts/ -Bij weigering op een medische grond, dient de patiënt of de eventuele vertrouwenspersoon tijdig verwittigd te worden, waarbij de redenen van weigering
toegelicht worden en opgetekend in het medisch dossier van de patiënt/ -De arts die weigert in te gaan op een euthanasieverzoek moet de patiënt of de vertrouwenspersoon in elk geval de contactgegevens bezorgen van een centrum of een vereniging die in euthanasierecht zijn gespecialiseerd, alsook op vraag van de patiënt of de vertrouwenspersoon, binnen vier dagen volgend op die vraag het
medisch dossier van de patiënt bezorgen aan de aangewezen arts/
Wet van 18-05-2022
Toevoeging hoofdstuk V/1 “Financiële bepalingen”: De Koning kan, bij een besluit
vastgesteld na overleg in de Ministerraad, voorzien in een vergoeding voor de arts
die de euthanasie toepast. Hij kan het bedrag, de voorwaarden en de modaliteiten
van deze vergoeding bepalen evenals de regels voor de betaling van deze
vergoeding/
Tot op heden heeft de koning nog niets voorzien…De kosten voor de vergoedingen
worden trouwens niet door de koning betaald maar aangerekend op de globale
jaarlijkse begrotingsdoelstelling van de verzekering voor geneeskundige verzorging
van het Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering. Datzelfde RIZIV betaalt
ook de geraadpleegde artsen uit via het LEIF-consortium maar dat betreft een
andere aparte wetgeving. Het uitbetaalde bedrag daarvan is heden 191 euro.
Wet van 19-06-2023
In de euthanasiecommissie moeten van de acht leden doctor in de geneeskunde
slechts minstens twee ipv vier, docent, hoogleraar of emeritus hoogleraar aan een
Belgische universiteit zetelen/
Tja, men geraakte nooit aan het quorum omdat de functie van commissielid als
zinloos werd ervaren en onderbetaald, beweren boze tongen…
Wet van 27-03-2024 -De arts en bij minderjarigen ook de psycholoog die het verplichte advies verleent
aan de uitvoerende arts, kan niet worden bestraft als ‘dader of deelnemer’ aan
strafbare feiten waaraan de uitvoerende arts zich zou schuldig hebben gemaakt/ -Opheffen van de anonimiteit van het registratiedocument. Na iedere euthanasie
moet het document met naamgegevens aan de leden van de euthanasiecommissie
worden bezorgd. Het kan ook aan het administratief personeel van de commissie
worden meegedeeld maar aan geen andere persoon of instantie en dit om de
privacy te kunnen vrijwaren/ -Garanderen van de onpartijdigheid door het niet deelnemen van een lid van de commissie wanneer deze betrokken partij is/ -Toevoeging hoofdstuk V/2 “strafbepalingen” met drie nieuwe artikelen die ik letterlijk meegeef:
§ 1. De arts die een euthanasie uitvoert, waarbij één van de grondvoorwaarden
bepaald in artikel 3, § 1, derde of vierde gedachtestreepje of artikel 4, § 2, eerste lid,
1e tot 3e streepje, niet wordt nageleefd, wordt gestraft met opsluiting van tien jaar tot
vijftien jaar.
§ 2. De arts die een euthanasie uitvoert, waarbij één of meerdere van de
procedurele voorwaarden bepaald in artikel 3, § 2, 3° en 7°, en § 3, 1°, of artikel 4, §
2, tweede lid, 1°, niet worden nageleefd, wordt gestraft met een gevangenisstraf van
acht dagen tot drie jaar en een geldboete van 26 euro tot 1.000 euro, of één van die
straffen alleen.
Indien verzachtende omstandigheden aanwezig zijn, kunnen de gevangenisstraf, de
werkstraf, de autonome probatiestraf en de geldboete respectievelijk tot beneden
acht dagen, vijfenveertig uren, twaalf maanden en zesentwintig euro worden
verminderd, zonder dat zij lager mogen zijn dan politiestraffen. De rechter kan ook
een van die straffen afzonderlijk toepassen.
§ 3. De bepalingen van boek I van het Strafwetboek, met inbegrip van hoofdstuk VII
en artikel 85, zijn van toepassing op de misdrijven bepaald in dit artikel/
Wat betekent dat allemaal in mensentaal hoor ik je terecht denken en vragen? In
afwachting van wat de minister ons daarover definitief zal zeggen of schrijven, wil ik
dat in een volgende bijdrage proberen te duiden. Ik wil jullie nu al meegeven dat de
laatste wetswijziging voor de patiënt niets verandert maar voor de arts des te meer.
Alhoewel ik me samen met de Franstalige voorzitter van de euthanasiecommissie,
Jacqueline Herremans afvraag of dit werkelijk zo zal zijn. Ik had bijna geschreven dat
we geen angst meer hoeven te hebben voor een assisenproces, maar zelfs dat is
niet zeker want voor alle duidelijkheid: de arts die zonder een geldig actueel
geschreven verzoek of een geldige voorafgaande wilsverklaring het leven van een
patiënt beëindigt, blijft een niet nader omschreven misdrijf plegen dat de meeste
juristen nog altijd als doodslag/ gifmoord catalogeren. Tenzij men verwijst naar de
memorie van toelichting waar men postuleert dat de toestemming van de patiënt toch
als een relevant verschil, richting zorghandeling, moet ervaren worden.
Wet van…Wordt vervolgd